Chứng tăng động giảm Quan tâm (ADHD) tại trẻ em là một rối loạn có tính chất tâm lý dễ gặp, khởi phát sớm và kéo dài với các biểu hiện như: kém khả năng tập trung chú ý, khó kiểm soát hành vi, hoạt động quá mức, gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt, học tập và các mối quan hệ tương tác với xã hội.
Nhận diện “thủ phạm” gây chứng ADHD
ADHD là 1 rối loạn có tỷ lệ mắc khá cao, trẻ không tập trung và hiếu động thường được chẩn đoán phát hiện tại lứa tuổi 4-6 tuổi, hay gặp nhất ở 8 -11 tuổi và tỷ lệ trẻ trai mắc bệnh so với trẻ gái là 3/1. Đến nay, giới y khoa toàn toàn cầu vẫn chưa có kết luận chính thức, xác định rõ ràng được nguyên nhân của ADHD, nhưng có thể tập trung những yếu tố chính như:
Do di truyền: rất nhiều trẻ em mắc ADHD thì trong gia đình của bé có ít nhất 1 thành viên mắc chứng này. Hơn nữa, 1/3 số người đàn ông bị chứng ADHD khi còn nhỏ thì con họ sau này cũng mắc phải chứng này.
Nguyên nhân tâm lý: lo lắng, rối loạn tâm thần, bị cưỡng bức, lạm dụng tình dục, gặp khó khăn trong học tập, lục đục trong gia đình.
Do người mẹ tiếp xúc với 1 số độc chất trong thời kỳ mang thai: như thuốc lá, rượu, ma túy, vì những chất này làm giảm sản xuất dopamine tại trẻ em hoặc các độc chất trong môi trường như dioxine, hydrocarbure benzen... cũng làm tăng nguy cơ trẻ sinh ra bị mắc ADHD.
Tai biến khi sinh: như sinh non tháng, thiếu ôxy khi sinh (bị ngạt) làm ảnh hưởng tới sự phát triển trí não của trẻ.
Các nguyên nhân khác: như chấn thương đầu, nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương hoặc có rối loạn giấc ngủ (ngủ nhiều quá hoặc khó ngủ)...
Con bạn có mắc chứng ADHD?
Dấu hiệu nhận ra một đứa trẻ mắc chứng ADHD là: trẻ hoạt động liên tục, múa tay chân, chạy nhảy leo trèo, không ngồi yên 1 chỗ, liên tục chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác thiếu tổ chức và kém điều tiết. Những trẻ này thường dại dột, xung động, dễ bị tai nạn và bản thân chúng thường vi phạm kỷ luật do không tôn trọng các quy tắc (vì thiếu suy nghĩ hơn là cố tình chống đối). Trẻ khó khăn trong việc duy trì khả năng chú ý trong học tập, làm việc, sinh hoạt và vui chơi, dễ dàng bị phân tâm bởi các kích thích xung quanh, hay để quên và làm thất lạc đồ đạc... Trẻ cũng thường gặp các tật chứng về nhận thức và các trạng thái chậm phát triển đặc hiệu vào vận động và ngôn ngữ đi kèm. Những rối loạn hành vi khác đi kèm theo như: rối loạn giấc ngủ (thường là trẻ rất khó đi vào giấc ngủ), rối loạn lo âu... Các rối loạn này có thể nhiều hay ít tùy thuộc vào từng trẻ và môi trường xung quanh tác động tới trẻ.
Những rối nhiễu về tâm lý ở trẻ mắc chứng ADHD:
Thiếu tự tin: trẻ thiếu tự tin trong giao tiếp với bạn bè và thầy cô, vì vậy trẻ khó thích nghi với môi trường sống học đường.
Trẻ dễ chẳng may gặp phải những rối loạn thần kinh: lo lắng và nóng nảy kèm theo nhịp tim nhanh, thở nhanh, chóng mặt, rối loạn cảm xúc... hay khiêu khích, gây sự, thái độ thù ghét, hung tợn...
Gặp rắc rối trong học tập: do độ tập trung tại trẻ kém nên kết quả học tập ở trẻ ADHD kém và thường tiến bộ chậm. Trẻ khó khăn về đọc, về viết. 20% trẻ mắc chứng ADHD cần phải được giáo dục đặc biệt.
Cần làm gì lúc con mắc chứng ADHD
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu của chứng ADHD cần cho trẻ đi khám chuyên khoa tâm bệnh để được đánh giá cụ thể và có hướng điều trị. Cách điều trị hiện tại chính yếu vẫn là tâm lý liệu pháp kèm các biện pháp trị liệu. Việc trị liệu cho trẻ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà chuyên môn với gia đình và nhà trường. Cần vận dụng liệu pháp tâm lý kết hợp với giáo dục phù hợp.
Tập vận động: nhằm giúp trẻ lập kế hoạch vận động phù hợp, làm chủ vận động và trương lực cơ, một số bài tập tăng sự tập trung chú ý...
Liệu pháp hành vi nhận thức: giải thích cho trẻ hiểu việc cần làm, chia nhỏ nhiệm vụ thành các bước và hướng dẫn trẻ cách làm, khen thưởng khi trẻ tiến bộ để củng cố hành vi tốt. Huấn luyện nếp sống và các kỹ năng xã hội.
Chơi trị liệu phù hợp: giúp trẻ giải tỏa căng thẳng, luyện tính kiên trì, học cách tổ chức và ứng xử với bạn trong khi chơi... Không nên chơi những trò chơi dễ kích thích tinh thần hay ngoài tầm kiểm soát của trẻ.
Xoa bóp (massage): nhất là có lợi giúp thư giãn đối với những thanh thiếu niên bị chứng ADHD. Trẻ được điều trị bằng phương pháp massage thư giãn giúp trẻ trầm tĩnh hơn, ngủ ngon hơn, tránh được những cơn ác mộng lúc ngủ, nỗ lự được hành vi, biết lắng nghe, vâng lời cha mẹ hơn.
Trẻ mắc chứng ADHD cần phải giáo dục đặc biệt.
Lời khuyên của thầy thuốc
Vì nguyên nhân gây ra ADHD vẫn chưa rõ ràng nên rất khó có thể phòng ngừa triệt để được. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp nên phòng tránh không cho trẻ bị chấn thương vào đầu hay bị nhiễm khuẩn thần kinh trung ương và không cho trẻ tiếp xúc với kim loại nặng (chì). Mặt khác, người mẹ lúc mang thai không được hút thuốc, uống rượu hay sử dụng chất ma túy, tránh tiếp xúc với những chất độc trong môi trường. Duy trì trạng thái tâm lý tốt khi mang thai, tránh căng thẳng không đáng có.
Trẻ mắc ADHD cần phải để ý đúng mức và can thiệp sớm. Nếu để muộn (đến tuổi vị thành niên), vấn đề phát triển thành vô cùng khó khăn do trẻ học tập kém, rối loạn các mối quan hệ với bạn bè và người xung quanh, kém tự tin, mặc cảm hoặc nhiễm các thói hư tật xấu, có hành vi chống đối xã hội... Trên 30% trẻ vẫn có các triệu chứng của ADHD tới tuổi trưởng thành, có không ít khó khăn vào nghề nghiệp, giảm hiệu quả lao động, dễ bị kích thích và gây hấn với người xung quanh, tính tình ngang bướng, cục cằn, lập dị... Do vậy, việc phát hiện, điều trị và can thiệp sớm rối loạn ADHD là rất cần yếu trong kiểm soát bệnh.
BS. MINH HÀ
 8 nguyên tắc cần biết để thận luôn khỏe |  Ra mắt mô hình chăm sóc sức khỏe sinh sản “tình chị em” |  Cách tự nhiên giảm tình trạng khô âm đạo |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét