Giáo dục và hướng dẫn người phụ nữ sau phá thai là vấn đề quan trọng, giúp đảm bảo an toàn cho họ. Thầy thuốc cùng với gia đình người phá thai giúp họ vượt qua mọi khó khăn, nhất là những chấn động vào mặt tinh thần và tâm lý.
Sảy thai tự phát là trường hợp tử cung tự đẩy thai ra ngoài, thường xảy ra về tháng thứ 2 hay tháng thứ 3 của thai kỳ, nguyên do phần to là do bất thường của thai và của nhau thai. Các nguyên do khác có thể là các bệnh toàn thân, rối loạn nội tiết, các bất thường vào giải phẫu của cơ quan sinh dục tại người mang thai. Khi bị hư thai dưới 6 tháng và cân nặng dưới 1.000 gam thì gọi là sảy thai. Còn khi thai trên 6 tháng và trên 1.000g thì gọi là sinh non.
Phá thai là sự làm đứt quãng chu trình phát triển của thai hoặc thai được lấy ra khỏi tử cung người mang thai khi bào thai vẫn còn sống.
Có 2 loại trường hợp dẫn tới việc phá thai:
- Phá thai do người mang thai bị bệnh (có thể nguy hại tới tính mạng hoặc ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của thai) hoặc thai nhi bị bệnh hay có những khuyết tật nghiệm trọng.
- Phá thai do nguyên do gia đình - xã hội, do người mang thai không muốn có con trong khi thai vẫn phát triển bình thường. Có thể kể thêm các trường hợp mà người mẹ có thai do bị cưỡng hiếp. Những trường hợp phá thai này là do người mang thai tự ý quyết định chứ không do người thầy thuốc. Loại phá thai này hiện khá phổ biến trong xã hội chúng ta.
Việc phá thai có những diễn biến không bình thường
Các trường hợp phá thai cần phải tư vấn, bàn luận cẩn thận trước lúc tiến hành thủ thuật. Thủ thuật dự định làm cần phải giải thích cho người bệnh rõ.
Trước và trong thủ thuật phá thai, tại người phụ nữ thường hay gặp tình trạng cô đơn, lo lắng, sợ hãi. Sau phá thai, họ có thể bị rơi về tình trạng trầm cảm. Ngoài ra, nạo phá thai có thể bị các tai biến hay biến chứng như: thủng tử cung, băng huyết, tổn thương cổ tử cung hoặc âm đạo, tai biến do sử dụng thuốc tê-mê. Các tai biến muộn hơn là sót thai, sót nhau, nhiễm trùng với sốt và chảy dịch hôi, viêm dính buồng tử cung ảnh hưởng đến chửa đẻ về sau…
Bạn bè và gia đình có thể không có mặt khi phá thai để động viên trợ giúp người bệnh. Vì thế, người điều dưỡng có thể là yếu tố cần thiết giúp họ phát hiện sớm các biến chứng cũng như khắc phục các bất thường về tâm sinh lý, kể cả lúc họ đã trở lại với cuộc sống thường nhật. Sự đau đớn vào thể xác do phải chịu đựng thủ thuật vẫn không thể sánh với sự đau đớn, bất ổn về mặt tinh thần của họ.
Các nguyên tắc vào đạo đức và luật pháp trong phá thai
Phá thai được hợp thức hóa ở Hoa Kỳ vào năm 1973. Phá thai trong 3 tháng đầu là chuyện riêng tư giữa người mang thai và thầy thuốc của họ. Ở 3 tháng tiếp theo, nhà nước quản lý các cơ quan có trách nhiệm để bảo đảm việc phá thai được an toàn. Phá thai về 3 tháng cuối có thể được thực hiện trong các trường hợp mà việc tiếp diễn mang thai đe dọa tới tính mạng hay sức khỏe của người phụ nữ. Chú ý là luật pháp Hoa Kỳ công nhận người bệnh có toàn quyền quyết định tiếp tục hay không việc phá thai.
Ở Ý, nơi có Tòa thánh Vatican, luật phá thai được cộng tiếp nhân năm 1978 sau một cuộc trưng cầu dân ý sôi nổi kéo dài.
Mặc dù có những ý kiến phản đối kịch liệt biện pháp phá thai, việc nạo phá thai hợp pháp vẫn là một trong những phương pháp phổ biến nhất để kiểm soát sinh đẻ có kế hoạch đối với nhiều người ở nhiều nơi trên thế giới. Điều cấp thiết là luật phá thai phải được chấp hành nghiêm chỉnh, các điều kiện chăm sóc y tế phải được quy định thành luật để đảm bảo an toàn cho người phụ nữ. Một thống kê cho thấy nạo phá thai là nguyên nhân của 5% số ca tử vong tại sản phụ.
Ở nước ta, Bộ Y tế quy định việc phá thai từ 6 tuần tuổi trở lên chỉ được phép tiến hành ở các địa chỉ dịch vụ chuyên trách vào sức khỏe sinh sản: từ tuyến huyện trở lên đối với thai từ 6 tuần tới hết 12 tuần tuổi (tính từ ngày đầu của kỳ kinh cuối) bằng phương pháp hút chân không; ở tuyến trung ương, tuyến tỉnh và tương đương đối với thai từ 7 tuần tuổi trở xuống (tính từ ngày kinh cuối cùng) bằng sử dụng thuốc (mifepriston và misoprostol, làm thai ngừng phát triển và gây sảy thai); từ tuyến huyện trở lên đối với thai từ 8 tuần đến hết 12 tuần tuổi (tính từ ngày đầu của kỳ kinh cuối) bằng phương pháp nong và nạo; ở tuyến trung ương, tuyến tỉnh và tương đương đối với thai từ 13 tuần đến hết 18 tuần tuổi bằng phương pháp nong và gắp. Trình độ của người thực hiện thủ thuật cũng được quy định chặt chẽ.
Vai trò của điều dưỡng - nữ hộ sinh trong việc chăm sóc phụ nữ phá thai
- Giải thích và hướng dẫn cho người phụ nữ những thủ tục nhu yếu trước lúc thực hiện thủ thuật. Đa số trường hợp cần được tư vấn, bàn luận cẩn thận trước khi tiến hành thủ thuật. Thủ thuật phá thai dự định tiến hành cần được giải thích rõ cho người bệnh.
- Hướng dẫn người phụ nữ, hỗ trợ tinh thần cho họ trước, trong và sau lúc phá thai để chống trầm cảm, có lúc phải cần đến chuyên gia tâm lý. Tránh sử dụng rượu, cà phê hay các chất kích thích để khắc phục trầm cảm.
- Điều thiết yếu là sau khi phá thai cần tránh giao hợp và giữ vệ sinh bộ phận sinh dục. Tránh sử dụng tăm bông, tránh thụt rửa âm đạo cho đến lần tái khám vào 2 tuần sau đó.
- Tái khám sau hai tuần. Trường hợp có các dấu hiệu như sốt, dịch âm đạo có mùi hôi, ra máu nhiều, bụng dưới co cứng và đau nhiều thì phải tới tái khám ngay.
- Như đã nói, trong các phá thai do nguyên do gia đình - xã hội, người phụ nữ sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn vào mặt tinh thần. An ủi, giải thích, lắng nghe là biện pháp chủ yếu giúp học vượt qua nỗi đau tinh thần này. Nên hướng dẫn họ giải tỏa tâm trạng với người thân hoặc nhân viên y tế. Tránh giải sầu qua men rượu, qua thức đêm hay qua những cuộc vui chơi thâu đêm có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
- Về quan hệ tình dục: tháng đầu sau khi phá thai tránh quan hệ tình dục, tránh sử dụng các dụng cụ đưa vào âm đạo. Hướng dẫn cẩn thận cách phòng tránh thai và cần đánh mức giá lại cụ thể sự hiệu biết của họ về vấn đề này. Hướng dẫn cách vệ sinh sau quan hệ tình dục. Bày cách phát hiện có thai trong thời gian sớm nhất và nếu như muốn phá thai vì lý do chính đáng thì nên tới các cơ sở dịch vụ chuyên trách. Đồng thời phân phối cho họ những hiểu biết vào các nguy cơ có thể xảy ra do phá thai như đã nói tại trên. Ngoài ra, cần hướng dẫn họ cách phát hiện các bệnh lây qua đường tình dục.
Hỗ trợ tinh thần cho họ trước, trong và sau lúc phá thai để chống trầm cảm, có khi phải cần đến chuyên gia tâm lý
ThS. NGUYỄN THỊ NGỌC SƯƠNG (BV. ĐH Y Dược TP.HCM)






0 nhận xét:
Đăng nhận xét