Viêm phổi là nguyên nhân bậc nhất đưa tới nhập viện và tử vong cho trẻ em trên toàn thế giới. Đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ mắc bệnh và tử vong do viêm phổi cao nhất. Kiến thức của bà mẹ vào cách xử trí khi trẻ bệnh viêm phổi nhìn chung vẫn còn bị hạn chế.
Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM, mỗi năm có khoảng 4.000 trẻ nhập viện vì viêm phổi và không ngừng gia tăng. Thế nhưng, theo cử nhân (CN) Nguyễn Xuân Lành - Đại học Y Dược TP.HCM và cộng sự, rất đáng báo động là có đến 33% số người mẹ không có kiến thức vào bệnh viêm phổi.
Rất ít bà mẹ biết nguyên do gây bệnh
CN Nguyễn Xuân Lành cho biết, có 57,1% số bà mẹ có kiến thức đúng về bệnh viêm phổi. Trong đó, kiến thức vào khái niệm bệnh viêm phổi của các bà mẹ không cao (67,1%). Có nghĩa là cứ 3 người mẹ có con dưới 5 tuổi thì có một người không có kiến thức đúng về bệnh này.
Điểm đáng lưu ý là lúc so sánh với các nghiên cứu trong nước khác, tỉ lệ biết về khái niệm bệnh viêm phổi vẫn còn cao hơn nhiều so với tỉ lệ các bà mẹ có con dưới 5 tuổi có kiến thức về bệnh viêm phổi khá thấp 49,0%, theo kết quả nghiên cứu của Đinh Thị Hồng Gấm. Riêng về nguyên nhân gây bệnh viêm phổi, duy nhất 38,6% bà mẹ trả lời do vi trùng và 28,2% do vi rút. Tỉ lệ khá cao bà mẹ nhận biết các yếu tố yếu tố nguy cơ gây viêm phổi như không được bú sữa mẹ, sinh non, nhẹ cân và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Kiến thức của bà mẹ về cách xử trí lúc trẻ bệnh viêm phổi nhìn chung vẫn còn bị hạn chế (54,8%), hầu hết đều cho biết sẽ đưa trẻ đến cơ sở khi bệnh trở nặng.
Càng có nhiều con, mẹ càng chủ quan trong chăm sóc
Bà mẹ có con nhẹ cân có tỉ lệ kiến thức đúng cao gấp 1,4 lần bà mẹ có con sinh đủ cân, bà mẹ có con sinh thiếu tháng có tỉ lệ kiến thức đúng cao gấp 1,3 lần bà mẹ có con sinh đủ tháng. Điều này cho thấy lúc trẻ được sinh ra thiếu tháng hay nhẹ cân so với các trẻ thông thường khác, các bà mẹ này có khuynh hướng sẽ cẩn thận hơn và có những tìm hiểu sâu hơn về những bệnh thường gặp cho trẻ bị nhẹ cân hoặc thiếu tháng, đặc biệt là các bệnh vào hô hấp.
Ngoài ra, khi xét tới kiến thức đúng và chưa đúng đối với bà mẹ có đứa con đầu lòng thì tỉ lệ kiến thức đúng gấp 2 lần so với tỉ lệ kiến thức chưa đúng. Tuy nhiên, bà mẹ có hai con trở lên, thì tỉ lệ này lại ngang nhau. Điều này cho thấy, lúc càng có không ít con hơn, thì bà mẹ có khuynh hướng chủ quan hơn trong việc chăm sóc con hơn, mà không tiếp tục tìm hiểu các thông tin vào chăm sóc trẻ, đặc biệt là bệnh viêm phổi thường hay xảy ra ở trẻ. Các bà mẹ sống ở TP.HCM có tỉ lệ kiến thức đúng cao gấp 1,29 lần so với các bà mẹ sống tại tỉnh khác.
Hơn thế nữa, lúc xét đến trình độ học vấn với kiến thức đúng vào bệnh viêm phổi, kết quả cho thấy tỉ lệ bà mẹ có trình độ ≥ cấp 3 có kiến thức đúng gấp 3,3 lần so với tỉ lệ bà mẹ có trình độ < cấp 3 (95,5% so với 28,9%). Nghề nghiệp cũng liên quan tới tỉ lệ kiến thức đúng và chưa đúng. Cụ thể, lúc bà mẹ là công nhân viên, có thể trình độ học vấn và điều kiện tiếp cận tới các nguồn thông tin rất tốt hơn so với các nghề nghiệp khác. Chính vì thế mà tỉ lệ có kiến thức đúng tại các bà mẹ là công nhân viên cao nhất so với các nghề nghiệp khác như: buôn bán, kinh doanh, nông dân, nội trợ, công nhân nhà máy. Đặc biệt, khi bà mẹ là nông dân và nội trợ, thì tỉ lệ có kiến thức đúng thấp hơn nhiều so với nhiều lĩnh vực nghề khác. Kết quả cho thấy rằng, để chương trình phòng chống bệnh viêm phổi càng ngày càng hiệu quả hơn, thì các đối tượng sống tại tỉnh khác, có nghề nghiệp là nông dân và nội trợ nên được quan sâu sát hơn.
Để bộ phận tránh rất tốt biến chứng và để giảm tử vong do viêm phổi, 1 trong những điều khả thi nhất, dễ thực hiện nhất và ít tốn kém đặc biệt nỗ lự kiến thức vào bệnh phổi cho bà mẹ qua truyền thông.
Từ những thực tế này, CN Nguyễn Xuân Lành khuyến cáo, cần tăng cường công tác truyền thông giáo dục sức khỏe vào kiến thức của bệnh viêm phổi, nhất là cách nhận ra và xử trí đúng lúc trẻ bị viêm phổi. Chương trình phòng chống bệnh viêm phổi ở cộng đồng nói chung và tại bệnh viện Nhi TP.HCM nói riêng cần được quan tâm hơn tới đối tượng bà mẹ có từ 2 con trở lên, bà mẹ có nghề nghiệp là nông dân và nội trợ, nhất là các bà mẹ sống ở các tỉnh thành khác. Các cấp quản lý cần cân nhắc trong hoạt động bộ phận chống bệnh viêm phổi đến các bà mẹ có 2 nhân tố kinh tế gia đình thấp và trình độ học vấn thấp. Cần có thêm nhiều nghiên cứu vào can thiệp để xây dựng chương trình giáo dục và giáo dục sức khỏe cho người chăm sóc chính của bệnh nhi vào bệnh viêm phổi.
NGUYỄN HUYỀN (ghi)
 Mẹo chi tiêu của bà nội trợ dịp Tết |  Thông tin mới nhất về sức khoẻ ông Nguyễn Bá Thanh |  Những thiên thần nhỏ trên sàn diễn thời trang |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét