Tăng áp lực động mạch phổi nặng là lúc áp lực động mạch phổi gần bằng hoặc cao hơn huyết áp hệ thống. Tăng áp lực động mạch phổi có thể là tiên phát, có thể gặp ở bệnh tim bẩm sinh như thông liên nhĩ, thông liên thất, còn ống động mạch… đã đảo chiều luồng thông, hoặc thứ phát ở bệnh nhân bị HIV, lupus ban đỏ… Đây là một bệnh lý tim mạch hiếm gặp tại phụ nữ có thai. Tuy nhiên, khác với phần to các bệnh lý tim mạch khác, bệnh nhân bị tăng áp động mạch phổi dung nạp rất kém với những trảo đổi lúc mang thai.
Thời điểm có hiện tượng triệu chứng phụ thuộc về mức độ nặng của bệnh lý nâng cao áp lực động mạch phổi và bệnh nhân có được theo dõi điều trị hay không. Thông thường, thai phụ thường có dấu hiệu khó thở, tím, hoặc ho máu, thai chậm tăng cân tính từ lúc cuối quý 2 của thai kỳ. Nếu không được điều trị, các triệu chứng tiến triển nhanh, thai phụ có thể lên những cơn tăng áp phổi dẫn tới suy hô hấp và tử vong nhanh chóng.
Bệnh nhân nên được theo dõi trong suốt thai kỳ bởi cả bác sĩ sản khoa và bác sĩ tim mạch
Trong một vài thập kỷ sắp đây, việc đưa vào sử dụng một số nhóm thuốc làm giãn mạch có tác dụng làm hạ áp lực động mạch phổi góp phần làm cố gắng đáng kể tiên lượng, mặc tuy thế nguy cơ tử vong cho mẹ vẫn rất cao, nhất là trong quý 3 thai kỳ và còn kéo dài đến ít nhất một tháng sau sinh, tỉ lệ này lên đến 30 - 50%. Vì vậy, Hội Tim mạch châu u (ESC) vẫn khuyến cáo đình chỉ thai tại bất cứ tuổi thai nào ngay khi phát hiện có thai ở bệnh nhân có tăng áp lực động mạch phổi nặng.
Trong hoàn cảnh Việt Nam, mặc dù các bệnh nhân nữ bị tăng áp lực động mạch phổi đều được giải đáp không nên mang thai. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân, đặc biệt là những bệnh nhân có thai lần đầu vẫn kiên quyết có thai bất chấp mọi nguy cơ có thể xảy đến với mẹ. Trong trường hợp này, bác sĩ khuyên bệnh nhân nên được theo dõi trong suốt thai kỳ bởi cả bác sĩ sản khoa và bác sĩ tim mạch chuyên về tăng áp động mạch phổi. Mặc dù chưa có các nghiên cứu khẳng định tính an toàn với thai nhi của các thuốc hạ áp phổi sử dụng trong lúc mang thai, trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam đã có những ca lâm sàng nâng cao áp lực động mạch phổi nặng mang thai thành công. Hiện ở chúng tôi đã có 4 bệnh nhân tim bẩm sinh có nâng cao áp động mạch phổi nặng có thai được theo dõi trong cả thai kỳ. Bệnh nhân được bắt đầu sử dụng các thuốc hạ áp phổi như: sildenafil, iloprost… từ tuần thứ 13, đã mang thai trọn vẹn và mổ đẻ chủ động tại tuần thứ 30 - 34 thai kỳ, theo dõi sau sinh từ 3 tháng tới hai năm mẹ và con đều trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Tóm lại, có thai tại bệnh nhân nâng cao áp lực động mạch phổi nhiều có nguy cơ tử vong cao, vì vậy chống chỉ định có thai tại nhóm bệnh nhân này. Nếu vì một lý do nào đó bệnh nhân vẫn có thai, bệnh nhân cần tuân thủ theo dõi và điều trị suốt thai kỳ bởi bác sĩ sản và bác sĩ tim mạch chuyên về nâng cao áp động mạch phổi để có kết quả rất tốt nhất cho cả mẹ và con.
TS. NGUYỄN MINH LÝ






0 nhận xét:
Đăng nhận xét